z podróży

Reportaż z oblężonego państwa - część I,
zarys historyczny

Moje zainteresowanie podróżą do Ziemi Świętej zaczęło się już wcześniej w Muzeum Egipskim w Kairze, gdzie znajduje się granitowa stela upamiętniająca zwycięstwa faraona Merenptaha, który jako trzynasty syn Ramzesa II panował w latach 1212-1202 p.n.e., a więc pod koniec okresu sędziów w starożytnym Izraelu. Dwa ostatnie wersy ze steli Merenptaha brzmią: „Kanaan splądrowany, spotkały go wszelkie nieszczęścia. Aszkelon pokonany, Gezer zdobyty. Janoam przestał istnieć. Izrael został spustoszony, i nie ma już nasienia” (Świat Nauki, wrzesień 2003).

William G. Dever, profesor archeologii bliskowschodniej, zauważa: „Stela Merenptaha informuje nas jednoznacznie: W Kanaanie mieszkał lud nazywający siebie ‚Izraelem’ i nazywany był tak przez Egipcjan — którym przecież trudno przypisać chęć potwierdzania autentyczności Biblii i którzy nie wymyślaliby tej osobliwej nazwy dla własnych celów propagandowych”. Zatem jest to pierwsze wiarygodne źródło potwierdzające istnienie ludów Izraela.

Osiadłe tam plemiona Izraelitów ok. 1030 p.n.e., w obliczu zagrożenia przez Filistynów zjednoczyły się, tworząc państwo, którego pierwszym królem został Saul. Tak powstało Zjednoczone królestwo Izraela. W latach ok. 1006 p.n.e. - 970 p.n.e., za panowania drugiego króla żydowskiego Dawida, Izraelici podporządkowali sobie inne plemiona zamieszkujące tereny Kanaanu (Filistynów, Moabitów i Aramejczyków), podbijając znaczne terytoria na północy i południu oraz zdobywając Jerozolimę i ustanawiając ją swą państwową i religijną stolicą.
Syn króla Dawida, Salomon (ok. 971 p.n.e. - 931 p.n.e.) kontynuując dzieło ojca sprawnie zajął się administrowaniem gospodarczym i prawnym umocnieniem państwa żydowskiego. Zadbał o rozwój rolnictwa, wydobycia miedzi, budowę dróg i floty handlowej, nawiązał przyjazne stosunki z Tyrem, Egiptem oraz królestwem Saby. Za jego panowania wzniesiona została w Jerozolimie Wielka Świątynia, która stała się miejscem przechowywania największej relikwii narodu Izraelitów - Arki Przymierza i miejscem kultu Jahwe. Król Salomon za swojego życia wyniósł Izrael do szczytu powodzenia w wielu dziedzinach, w czym wydatnie sprzyjał mu występujący kryzys polityczny w Egipcie i Asyrii. Niestety, niedługo po jego śmierci nastąpiło podzielenie królestwa na dwa oddzielne: na południu ukształtowało się królestwo Judy (dwa plemiona), a na północy królestwo Izraela (dziesięć zbuntowanych plemion).

W okresie podzielonej monarchii północne królestwo Izraela kierowało swoje działania na dalszą ekspansję tocząc liczne wojny z sąsiadami, np. Aramem-Damaszkiem, często również obracając się przeciwko Judzie, by wreszcie popaść w zależność od Asyrii, która podbiła w 722 p.n.e. stolicę Izraela Samarię i deportowała całą ludność. Tymczasem królestwo Judy było mniejsze i biedniejsze, jednak bardziej stabilne, kontynuacja władzy pozostała w ręku potomków Dawida. Życie religijne kraju koncentrowało się wokół Świątyni Jerozolimskiej. Przez długi czas państwo cieszyło się pokojem. Nie zostało podbite przez Asyrię, jednak przez pewien czas, było jej podporządkowane. Po upadku Asyrii w 609 p.n.e. królestwo Judy zostało opanowane przez wojska egipskie faraona Necho II, a następnie w 586 p.n.e. zajęte przez króla Babilonu, Nabuchodonozora II. Jerozolima została zniszczona, świątynia Jerozolimska zburzona, a ludność uprowadzona w niewolę do Babilonii. Powrót Izraelitów do swojej ojczyzny był możliwy dopiero po 538 p.n.e., za zgodą króla Persji Cyrusa, który podbił Babilon. Żydzi po powrocie z niewoli babilońskiej w niedługim czasie (lata 520 - 515 p.n.e.) pobudowali w Jerozolimie Drugą Świątynię.

następna strona

Galeria

2019
 

    Tel Awiw (TLV)






 


2019
 

    Jafa - stare miasto






2019
 

    Tel Awiw - Lotnisko Ben Gurion


   
.